Ժամանակակից աշխարհը բնորոշվում է կայուն արդյունաբերական հեղափոխություններով, տեխնոլոգիական զարգացման աննախադեպ վերելքներով, աշխատանքային և հասարակական առօրեական կյանքում արհեստական բանականության ու «անփոխարինելի» ռոբոտների անմիջական մասնակցությամբ, որը առաջ է մղում բնապահպանական և հումանիտար մի շարք խնդիրներ՝ հանգեցնելով համամարդկային գոյաբանական վտանգի։ Իսկ, արդյո՞ք ամեն ինչ այսքան մռայլ գույներով է ներկայացված։ Մենք այժմ ապրում ենք 4-րդ արդյունաբերական հեղափոխության ժամանակաշրջանում՝ ռոբոտատեխնիկա, արհեստական բանականություն, համալրված (augmented) և վիրտուալ իրականություն, որոնք զարգացնում են մի այնպիսի սցենար, որտեղ մարդկային ծառայությունը թվում է՝ աստիճանաբար ստվերվում է բարձր տեխնոլոգիաների և առևտրի (commerce) միջոցով։ Դեռ 1760-ականներին, երբ թնդաց 1-ին արդյունաբերական հեղափոխությունը, մարդկանց մտահոգություններն ու խոհերը նույնն էին՝ ինչ այժմ է, սակայն մի քանի տարբերությամբ։ 4-րդ արդյունաբերական հեղափոխությունը տարբերվում է երկու պատճառով․ թվային, ֆիզիկական և բիոլոգիական աշխարհների միջև անդունդը գնալով նեղանում է և տեխնոլոգիաները փոփոխվում են ավելի ու ավելի արագ։ Միգուցե դեռ չենք նկատել, բայց արդեն մուտք ենք գործում 5-րդ արդյունաբերական հեղափոխություն (5IR) որտեղ թագավորում է արհեստական բանականությունը՝ առաջնորդվելով «բլոքչեյն + արհեստական բանականություն + մարդ = ?» բանաձևով։
Բարձր տեխնոլոգիաների մատուցած արդյունավետությունը իսկապես անգնահատելի է, սակայն ապագայի աշխատանքը և մի շարք ավանդական մասնագիտություներ արդեն վտանգի տակ են։
Ապագայի մասնագիտությունը էապես վտանգի տակ է, սակայն չկա խնդիր, որը չուղղորդվի նոր հնարավորություններով, և նորարարություն, որը լի չլինի վտանգներով։ Յուրաքանչյուր դարաշրջան ունի իր ժամանակին բնորոշ մարդու խառնվածքը։
Իսկ ինչպիսի՞ն կլինի մեր ապագայի մարդու/աշխատողի կերպարը։
Նոր իրականության մեջ ապրելով՝ անհրաժեշտ է որդեգրել նոր մտածելակերպ և ապրելակերպ, քանի որ ապագայի մասնագիտություններին ավելի հատուկ է լինելու հեռահար և սինթեզված գործելակերպը՝ երկու կամ երեք մասնագիտություններով, քանի որ իրադարձությունները արագ են զարգանում և անկանխատեսելի են, և դրական ու բացասական անսպասելի հոսքերից ապահովագրված լինելու համար հարկ է լինելու անընդմեջ պատրաստ լինել ապրելակերպի նորացմանը կամ թարմացմանը։
«Բլոքչեյն + արհեստական բանականություն + մարդ = ?»
Հետաքրքիր է այս բանաձևի կոնբինացիան և մարդու դերը այս կոալիցիայում։ Հարց է ծագում, խոսում ենք տեխնոլոգիաների օգտակար և վնասակար հատկություններից, բարեբեր և աղետաբեր հետևենքներից, գործելակերպի և ապրելակերպի փոփոխություններից, իսկ ի՞նչ դեր ունի մարդը այս օղակի մեջ, եթե ստացվում է, որ միայն սպառող է դիտարկվում։ Իրականում դա այդքան էլ այդպես չէ։
Մարդը մնում է և շարունակելու է մնալ գլխավոր և առաջնորդող դերում, պարզապես ձևն է փոխվելու։
Եթե նկատենք, վերընթերցելով և թերթելով պատմության փոշոտ և խունացած էջերը, կյանքի զարգացման ընթացքում ոչինչ չի փոխվել․ նույն են մնացել և՛ կարիքները, և՛ զբաղմունքը, և՛ սպասելիքները, և՛ նպատակները, փոխվել է պարզապես ձևը և մտածելակերպը։ Ուստի մարդու դերը միշտ անգնահատելի է եղել մարդկության պատմության զարգացման ընթացքում, իսկ այս ժամանակաշրջանում դառնալու է իսկապես անփոխարինելի, քանի որ ապագայի մասնագիտությունները լինելու են ոչ թե կատարողական, վերահսկողական, այլ ստեղծագործական, նորարարական, կրեատիվ, մի բան, որը հատուկ է միայն մարդուն։ Սակայն այդ նորարարական տեխնոլոգիաների և նոր հնարվորությունների հորձանուտում, մարդն է որոշելու գործիքների կիրառության չափը, և հենց չափը կարող է լինել շինարար կամ կործանարար։ Այդ պատասխանատու որոշումը մարդն է կայացնելու։
Աղբյուր՝
- What the Fifth Industrial Revolution is and why it matters
- The 4th Industrial Revolution Is Here - Are You Ready?
- A Davos POV About a 5th Industrial Revolution
- How the 5th Industrial Revolution is Advancing Humanity at Workplace
- Careers of the Future: 42 Professions of Tomorrow
- The A-Z of Futuristic Jobs and Skills
- Will jobs exist in 2050?
- #2050 JOBS: Future Challenges